Loading...
Jesteś tutaj:  Home  >  artykul_glowny  >  Bieżący Artykuł

O KONIACH NA IKONACH

Przedstawień wizerunków konia w malarstwie, rysunku, rzeźbie czy fotografii jest wiele. Spotykamy je we wszystkich stylach sztuki od prehistorycznych malowideł naskalnych po dzień dzisiejszy.

 

Św. Jerzy; ikona autorstwa EWY JAWORSKIEJ

Przedstawień wizerunków konia w malarstwie, rysunku, rzeźbie czy fotografii jest wiele. Spotykamy je we wszystkich stylach sztuki od prehistorycznych malowideł naskalnych po dzień dzisiejszy. Jest inspiracją dla twórców sztuk wizualnych i literatury. Bywa tematem sam w sobie, jest portretowany, rzeźbiony, pełni także rolę symbolu, atrybutu. W takim symbolicznym ujęciu ukazywany jest w specyficznym rodzaju malarstwa, na ikonach.

Św. Jerzy; ikona autorstwa EWY JAWORSKIEJ

Koń w najbardziej rozpoznawalnym w ikonografii temacie – świętego Jerzego Zwycięzcy jest jego sprzymierzeńcem w walce ze smokiem, alegorią wszelkiego zła. Siwy rumak w zwycięskiej pozie, wspinający się na tylnych nogach to nieodłączny towarzysz tego wojownika. Legenda o pokonaniu smoka przez rycerza na białym koniu upodabnia świętego Jerzego do bohaterów czarodziejskich bajek.

Św. Jerzy na karym koniu; ikona autorstwa EWY JAWORSKIEJ

Ciekawostką jest ikona nazywana Czarnym Jerzym, gdzie rycerz – nie wiadomo dlaczego – dosiada karego konia.

Św. Borys i św. Gleb; ikona autorstwa EWY JAWORSKIEJ

Także Borys i Gleb – pierwsi święci na Rusi – jeżdżą konno. To kolejni wojownicy, na co wskazuje przedstawienie ich w siodłach, w książęcych szatach. Wizerunek pary jeźdźców, tu na karym i kasztanowatym koniu, to nawiązanie do pogańskiego kultu jeźdźców bliźniaków zwanych Dioskurami, wywodzącego się z tradycji bałkańskiej.

Cud św. Flora i Laura; ikona autorstwa EWY JAWORSKIEJ

W malarstwie ikonowym szczególne miejsce zajmują przedstawienia patronów, niektórych właśnie z wizerunkami koni. Ikona patronów koni i jeźdźców, opiekunów zwierząt gospodarskich zatytułowana Cud św. Flora i Laura przedstawia dwóch braci w towarzystwie archanioła Michała powierzającego im parę wierzchowców: karego i siwego. W dolnej partii  obrazu widać stado koni i opiekujących się nimi jeźdźców: Speuzyppusa – strażnika koni, Eleuzypussa – pastucha koni i Meleuzypussa – łowcę karych koni. Święto Flora i Laura przypada na 18 sierpnia. W tym dniu, określanym na Rusi mianem „końskiego święta”, starano się nie wykorzystywać koni do pracy, przyprowadzano je do cerkwi, gdzie odmawiano nad nimi modły i kropiono święconą wodą.

Często konie przedstawione są w teatralnych pozach, nienaturalnych proporcjach, w ozdobnych rzędach, uśmiechające się lub groźnie patrzące, z ludzką mimiką, białe, czarne, szare lub czerwone. Taki jest kanon przedstawienia koni na ikonach.

EWA JAWORSKA

pisarka ikon, artystka rzeźbiarka

    Print       Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Nie zamieszczamy komentarzy niepodpisanych imieniem i nazwiskiem. Jeśli Autor zastrzeże swoje dane, pozostaną one wyłącznie do wiadomości redakcji.