Loading...
Jesteś tutaj:  Home  >  artykul_glowny  >  Bieżący Artykuł

NA POCZĄTKU BYŁ KOŃ (6) 

O przedstawieniach konia w dziejach sztuki – część szósta. Zapraszamy do lektury kolejnego odcinka opowiadań autorstwa artystki rzeźbiarki i ikonopisarki EWY JAWORSKIEJ. (Poprzednie odcinki: http://hejnakon.pl/?cat=336).

Turniej rycerski

O przedstawieniach konia w dziejach sztuki – część szósta. Zapraszamy do lektury kolejnego odcinka opowiadań autorstwa artystki rzeźbiarki i ikonopisarki EWY JAWORSKIEJ.

(Poprzednie odcinki: http://hejnakon.pl/?cat=336).

 

MINIATURA I MONUMENT

 

Średniowieczna Europa, wieki XIII, XIV i XV – czasy gotyku. Kultura, sztuka, filozofia ściśle związana jest z religijnością. Gotycka sztuka bywa dramatyczna w wyrazie, ekspresyjna i mroczna. Ale obok tego nurtu wytworzył się także typowo świecki, dworski przedstawiający sceny z życia codziennego, będący odzwierciedleniem etosu rycerza, baśni
i zainspirowany pięknem przyrody. To tzw. piękny gotyk widoczny w rozwijającym się
w owym czasie malarstwie miniaturowym: iluminacjach rękopisów i ksiąg, w malarstwie tablicowym oraz rzeźbie.

 

Malarski miniaturowy świat bogactwa barw, czasem zmanierowany, patetyczny, ukazujący niesłychaną dbałość o detal i precyzję wykonania częstokroć mierzy się z wizerunkami koni. Tym jednak długo jeszcze przyjdzie czekać aż znów staną się dla artystów głównymi bohaterami dzieł, jak miało to miejsce na samym początku – w czasach prehistorycznych. Teraz spełniają przypisaną im rolę atrybutu, symbolu: czy to współtowarzysza zmagań turniejowych, walk czy pracy. Przedstawiane najczęściej z profilu, w bogato zdobionych rzędach konie stają się swoistym motywem dekoracyjnym i podkreśleniem statusu tego, kto ich dosiada.

 

W „Bardzo bogatych godzinkach księcia de Berry” – cyklu stu miniatur z 1411 roku, na które składają się między innymi karty kalendarza ze znakami zodiaku i przedstawieniami zajęć przypisanych danemu miesiącowi, widoczne są konie. W maju wiozą swych jeźdźców do lasu, by ci, zgodnie ze zwyczajem, mogli przywieźć z niego zerwane gałęzie do udekorowania swych domostw, w sierpniu uczestniczą w polowaniach a w październiku pracują na polu. Autorami tych iluminacji są bracia Pol, Hennequin i Herman de Limbourg.

Karty kalendarza: Maj, Sierpień, Październik

Iluminator Simon Marmion także ukazywał konie. Jego „Osiem scen z Pieśni o Rolandzie” to XV- wieczna miniatura, na której zwierzęta te przedstawione są śmielej; w różnych ujęciach, z uwzględnieniem ich ruchu, różnych chodów i perspektywy.

Pieśń o Rolandzie

Dość realistyczna, bardzo dekoracyjna i ukazująca wielką dbałość o detal jest ilustracja
z 1460 roku przypisywana iluminatorowi Barthélememu D’Eyckowi przedstawiająca rycerzy na wierzchowcach w paradnych rzędach zamieszczona w rękopisie o przepisach potyczek turniejowych.

Rzeźbiarskie odzwierciedlenia końskich sylwetek w gotyku to iście monumentalne dzieła. Interesującym przykładem jest przedstawienie idealnego rycerza, pod którego postacią przedstawiono Stena Sture Młodszego. Według legendy podczas zwycięskiej walki z Duńczykami w 1471 r. ukazał mu się św. Jerzy. Tak go więc przedstawił rzeźbiarz Bernt Notke, wykorzystując do tego zaskakujące materiały. Łopaty łosia imitują smoczą łuskę a koński ogon jest prawdziwy. Rzeźba ma wysokość 4,20 m i jest uznawana za zapowiedź nowożytnego pomnika konnego wzniesionego narodowemu bohaterowi.

Św. Jerzy

Kolejnym, ciekawym z punktu motywu konia w sztuce gotyku jest „Jeździec bamberski” z archikatedry św. Piotra i św. Jerzego w Bambergu. Wykonany w XIII wieku
z kamienia konny pomnik, przedstawia ukoronowanego rycerza, którego trudno jednoznacznie zidentyfikować.

Jeździec bamberski

Ta rzeźba jest jednym z pierwszych przykładów bardzo dokładnego odwzorowania końskiego rzędu i zarazem pierwszym od starożytności zachowanym do dziś pomnikiem konnym. A gdy przyjrzymy się uniesionemu kopytu, zobaczymy pierwszy raz odzwierciedloną w sztuce podkowę.

EWA JAWORSKA 

Źródła fotografii:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bardzo_bogate_godzinki_ksi%C4%99cia_de_Berry

https://pl.wikipedia.org/wiki/Simon_Marmion

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kropierz

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/St._George_and_the_Dragon%2C_1489%2C_Storkyrkan%2C_Stockholm_%282%29_%2835433452604%29.jpg

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bamberger_Dom-Bamberger_Reiter.JPG

 

    Print       Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Nie zamieszczamy komentarzy niepodpisanych imieniem i nazwiskiem. Jeśli Autor zastrzeże swoje dane, pozostaną one wyłącznie do wiadomości redakcji.